Ο θυμός είναι ένα φυσιολογικό ανθρώπινο συναίσθημα.
Μπορεί να σηματοδοτεί ότι κάτι μας φαίνεται άδικο, απειλητικό, απογοητευτικό ή σημαντικό.
Το ίδιο το συναίσθημα δεν είναι το πρόβλημα. Η δυσκολία εμφανίζεται όταν ο θυμός γίνεται συντριπτικός ή οδηγεί σε συμπεριφορές που βλάπτουν εμάς ή άλλους ανθρώπους.
Η διαχείριση του θυμού σημαίνει να μάθουμε να τον αναγνωρίζουμε έγκαιρα, να κατανοούμε τα ερεθίσματά του και να επιλέγουμε μια πιο αποτελεσματική αντίδραση.
Παρατήρησε τα πρώιμα σημάδια
Ο θυμός συχνά εμφανίζεται στο σώμα πριν συνειδητοποιήσουμε πόσο έντονος έχει γίνει.
Πιθανά σημάδια είναι:
• αυξημένοι παλμοί,
• μυϊκή ένταση,
• σφιγμένες γροθιές ή σαγόνι,
• υψωμένη φωνή,
• γρήγορη αναπνοή,
• αίσθηση ζέστης,
• επαναλαμβανόμενες σκέψεις,
• έντονη παρόρμηση να αντιδράσουμε αμέσως.
Η αναγνώριση αυτών των σημάτων δημιουργεί μια ευκαιρία παρέμβασης.
Εντόπισε το ερέθισμα
Ρώτησε τον εαυτό σου: «Τι συνέβη ακριβώς πριν θυμώσω;»
Στη συνέχεια εξέτασε το νόημα που έδωσες στην κατάσταση. Ήταν απόρριψη; Ασέβεια; Φόβος; Απογοήτευση; Η αίσθηση ότι αγνοήθηκες ή ότι έχασες τον έλεγχο;
Το ερέθισμα και η βαθύτερη ανάγκη δεν είναι πάντα το ίδιο πράγμα.
Δημιούργησε μια παύση
Όταν ο θυμός ανεβαίνει, το πιο χρήσιμο πρώτο βήμα μπορεί να είναι να καθυστερήσεις την αντίδραση. Σταμάτησε. Ανάπνευσε αργά. Απομακρύνσου αν χρειάζεται. Δώσε στον εαυτό σου χρόνο να σκεφτεί.
Μια σύντομη παύση μπορεί να αποτρέψει μια συνέπεια που θα διαρκέσει πολύ περισσότερο.
Αμφισβήτησε τις σκέψεις που τροφοδοτούν τον θυμό
Ο θυμός μπορεί να δημιουργήσει σκέψεις όπως «Πάντα το κάνουν αυτό», «Όλοι είναι εναντίον μου», «Αυτό είναι εντελώς απαράδεκτο» ή «Πρέπει να απαντήσω τώρα».
Πριν ενεργήσεις, ρώτησε:
• Είναι αυτή η σκέψη απόλυτα ακριβής;
• Γενικεύω;
• Ποια αντίδραση θα με βοηθήσει αύριο και όχι μόνο στα επόμενα τριάντα δευτερόλεπτα;
Επικοινώνησε για το πρόβλημα
Όταν ηρεμήσεις, περιέγραψε τι συνέβη και τι χρειάζεσαι. Εστίασε στη συμπεριφορά και όχι στην επίθεση στον χαρακτήρα του άλλου.
Για παράδειγμα: «Όταν πάρθηκε η απόφαση χωρίς να συζητηθεί μαζί μου, ένιωσα απογοήτευση. Θα ήθελα στο μέλλον να συζητάμε μαζί παρόμοιες αποφάσεις.»
Μάθε τα προσωπικά σου μοτίβα
Κράτησε ένα απλό ημερολόγιο θυμού:
• Τι συνέβη;
• Τι ένιωσα;
• Τι σκέφτηκα;
• Πώς αντέδρασα;
• Ποιο ήταν το αποτέλεσμα;
• Τι θα μπορούσα να κάνω διαφορετικά την επόμενη φορά;
Με την πάροδο του χρόνου, τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα γίνονται ευκολότερα να αναγνωριστούν.
Πότε ο θυμός χρειάζεται επαγγελματική βοήθεια
Αν ο θυμός οδηγεί συστηματικά σε επιθετικότητα, κατεστραμμένες σχέσεις, απειλές, βία, απώλεια ελέγχου ή σημαντική ψυχική επιβάρυνση, είναι σημαντικό να αναζητηθεί υποστήριξη από κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία ψυχικής υγείας.
Το coaching μπορεί να υποστηρίξει την αυτογνωσία, τους προσωπικούς στόχους και την αλλαγή συμπεριφοράς μέσα στα κατάλληλα όριά του, αλλά δεν αντικαθιστά την ψυχολογική ή ιατρική θεραπεία.
Συμπέρασμα
Ο στόχος της διαχείρισης του θυμού δεν είναι να εξαφανίσουμε τον θυμό. Είναι να αναπτύξουμε την ικανότητα να βιώνουμε τον θυμό χωρίς να επιτρέπουμε σε αυτόν να ελέγχει τη συμπεριφορά μας.